Justitie

Justitie
Volgens justitie kan criminaliteit zeer ruim gedefinieerd worden. Hiermee bedoelt men onder andere dat bepaalde zaken die gebeuren in België beschouwd kunnen worden als criminaliteit, terwijl het in het buitenland helemaal niet zo wordt beschouwd. Enkele voorbeelden hiervan:
● Iemand een slag geven
● Graffiti spuiten
● Een computer proberen hacken (justitie, z.d., z.p.).

Justitie probeert zichzelf en de burgers te wapenen tegen de soorten criminaliteit. Dit gebeurt via een aantal toegepaste methoden. Men speelt bijvoorbeeld in op vandalisme. Hierbij gaat het over het moedwillig beschadigen of vernietigen van iemand zijn eigendom. Vandalisme wordt beschouwd als een misdrijf. Dit wilt zeggen dat wanneer een persoon veroordeeld wordt voor vandalisme, dat het op zijn strafblad komt. Men voert ook strijd tegen diefstallen. Heel wat burgers worden er vroeg of laat eens mee geconfronteerd. Ook hiervoor worden straffen uitgedeeld (justitie, z.d., z.p.).

Ook jeugdcriminaliteit wordt steeds belangrijker in onze samenleving. Het gaat over criminele feiten die worden gepleegd door jongeren die tot 18 jaar oud zijn.
Hoe pakt men dit aan?

Waarschuwingsbrieven

Wanneer het jeugdparket oordeelt dat de vermoedelijke feiten die een minderjarige heeft gepleegd, niet ernstig genoeg zijn om de jongere voor de jeugdrechtbank te dagen, kan het de jongere een waarschuwingsbrief sturen. De procureur des Konings is verplicht om een kopie van de brief te sturen aan de ouders of verantwoordelijken van de minderjarige justitie, z.d., z.p.).
In die brief vermeldt de procureur dat de zaak geseponeerd wordt en geeft hij een waarschuwing mee. Dit signaal moet ervoor zorgen dat de jongere beseft dat ook eenmalige of minder ernstige feiten niet getolereerd worden. Het is belangrijk om snel te reageren op relatief kleine feiten. Zo kan men herhaling of ernstige feiten voorkomen justitie, z.d., z.p.).
De procureur des Konings kan ook beslissen om de jongere en de ouders op te roepen voor een persoonlijk gesprek. Tijdens dit gesprek kan hij de minderjarige en zijn ouders erop wijzen dat de jongere verdacht wordt van een misdrijf. Hij kan hen dan ook informeren over de mogelijke gevolgen voor de minderjarige, zoals opvoedingsmaatregelen (justitie, z.d., z.p.).

Bemiddeling

Het jeugdparket kan voorstellen om een overleg te organiseren tussen de minderjarige, zijn ouders en het slachtoffer.
Dit kan alleen als:
● er ernstige aanwijzingen bestaan voor de schuld van de jongere
● hij de feiten niet ontkent
● alle partijen in het overleg toestemmen
Een neutrale bemiddelaar zorgt voor de communicatie tussen de partijen.
Het doel van de bemiddeling is tweeledig:
1. Het slachtoffer erkenning en ondersteuning bieden.
2. De minderjarige op een actieve manier op zijn verantwoordelijkheid wijzen.
Het jeugdparket overweegt systematisch of bemiddeling gepast en mogelijk is. Als dat niet het geval is, kan het parket beslissen om de jongere naar de jeugdrechtbank te verwijzen.
Ook als de bemiddeling vruchten heeft afgeworpen, kan het parket beslissen om de minderjarige alsnog door te verwijzen of om de zaak te seponeren (justitie, z.d., z.p.).

Herstelgericht aanbod
Bemiddeling is een vorm van 'herstelgericht aanbod'. Dat is een benadering waarbij de jongere de schade die hij heeft veroorzaakt aan het slachtoffer en aan de gemeenschap zelf moet herstellen. Op die manier neemt hij de verantwoordelijkheid voor zijn daden op.
Er zijn nog andere vormen van herstelgericht aanbod. Zo is er het geschreven project, waarin de jongere zelf formuleert hoe hij de schade kan herstellen. Dit project legt hij dan voor aan de jeugdrechtbank. In zijn tekst kan de jongere de volgende oplossingen voorstellen:
● zich verontschuldigen bij het slachtoffer, mondeling of schriftelijk
● zelf de schade herstellen, als die schade niet te groot is
● deelnemen aan een herstelrechterlijk aanbod
● deelnemen aan een programma gericht op herintegratie in het schoolleven of activiteiten in het kader van een leer- en opleidingsproject
● een behandeling volgen bij een psycholoog, psychiater, dienst voor seksuele opvoeding of een dienst die hulp biedt aan jongeren met een alcohol- of drugsverslaving of een dienst die preventief werkt
● zich aanmelden bij een dienst voor jeugdhulpverlening
De jongere kan natuurlijk ook nog andere oplossingen voorstellen, maar het is aan de jeugdrechtbank om die te aanvaarden of niet (justitie, z.d., z.p.).

Herstelgericht groepsoverleg
Het herstelgericht groepsoverleg dat alleen door de rechter kan worden voorgesteld lijkt erg op bemiddeling, maar is uitgebreider. Behalve de dader, zijn ouders en het slachtoffer nemen ook mensen uit hun sociale omgeving aan het overleg deel. Onder leiding van een onpartijdige bemiddelaar werken ze gezamenlijk een oplossing uit (justitie, z.d., z.p.).
Net als bij bemiddeling moeten alle partijen akkoord gaan met herstelgericht groepsoverleg, dus zowel de dader als het slachtoffer (justitie, z.d., z.p.).

De eigen omgeving
De jeugdrechtbank kan er ook voor kiezen om een jongere ouder dan 12 jaar binnen zijn leefomgeving te houden, maar dan wel onder strikte voorwaarden.
Voorbeelden van die voorwaarden zijn:
● Regelmatig naar school gaan
● Een prestatie van opvoedkundige aard en algemeen nut leveren zoals een aantal dagen als 'vrijwilliger' meehelpen in een rusthuis
● Gaan werken om zo het slachtoffer te vergoeden
● Lessen volgen om een inzicht te krijgen in de gevolgen van zijn daden voor het slachtoffer
● Deelnemen aan een begeleide activiteit (bijvoorbeeld sport of cultuur)
● Niet met bepaalde personen omgaan of op bepaalde plaatsen komen
● Een huisarrest naleven
Als een jongere een zogenaamde 'prestatie van opvoedkundige aard en algemeen nut' moet leveren, moet de jeugdrechtbank rekening houden met de leeftijd van de jongere en zijn vaardigheden (justitie, z.d., z.p.).

Wanneer alle andere mogelijkheden zijn uitgeput, kan de jeugdrechtbank ook beslissen om de jongere te laten plaatsen (justitie, z.d., z.p.).

Ouderstage
Het jeugdparket kan onverschillige of nalatige ouders die het delinquent gedrag van hun minderjarig kind ontkennen of minimaliseren voorstellen om een zogenaamde ouderstage te volgen. Men gaat er namelijk van uit dat zulke ouders door hun ongepaste houding bijgedragen hebben tot het delinquent gedrag van hun kind. In de praktijk zal het dus om een kleine groep ouders gaan (justitie, z.d., z.p.).

Het doel van de ouderstage is dubbel:
1. Het zet de ouders ertoe aan om opnieuw interesse te krijgen voor het lot van hun kind en helpt hen bij hun opvoedingstaken. Het is belangrijk dat dit gebeurt zonder de ouders te stigmatiseren of hun ouderlijk gezag in vraag te stellen.
2. Ze komt ook ten goede aan de betrokken minderjarige
Samen met de ouders werkt het parket rond hun juridische en maatschappelijke en opvoedingsvaardigheden.
De ouderstage is – wanneer ze is opgelegd door de jeugdrechtbank – een sanctie. Toch zijn de drie gemeenschappen die de ouderstages organiseren. De stage moet een aanvulling vormen op de maatregelen die tegelijkertijd tegen de delinquente jongere genomen zijn: de sanctie van de ouders mag niet het enige verweer zijn tegen jeugddelinquentie (justitie, z.d., z.p.).

Als ouders niet willen meewerken aan de ouderstage die de jeugdrechtbank hen als sanctie heeft opgelegd, dan kan de jeugdrechter hen daarvoor veroordelen (justitie, z.d., z.p.).

Justitie is dus de laatste schakel in het bestraffen van mensen die een crimineel feit hebben gepleegd. Justitie wordt ingeschakeld wanneer de andere diensten geen oplossing konden vinden voor het probleem of wanneer het probleem te groot is voor de andere diensten.