Project Binnenplaats

De Tunnel

Aan het eind van de vorige eeuw telde Utrecht ongeveer duizend mensen die geen dak boven hun hoofd hadden. Tot september 2001 verbleef een groot aantal van de groep verslaafde dak- en thuislozen in de Tunnel (de expeditiestraat onder Hoog Catharijne). In de Tunnel kochten ze hun middelen, ontmoetten ze hun vrienden en ze sliepen er. De Tunnel was een begrip in Utrecht, maar het was vooral een mensonwaardige situatie. De gemeente besloot daar iets aan te doen. In rap tempo werden in 2001 in het centrum drie gebruiksruimtes geopend, waar verslaafden met een toegangspasje naar binnen konden, ze hoefden hun middelen niet meer op straat te gebruiken. Er is nu nog één zorgcentrum (voorheen gebruiksruimte) open: De Singel.

Hostels

De GG&GD kreeg tegelijkertijd de opdracht van de gemeenteraad om in de stad 150 tot 200 opvangplaatsen met 24-uursbegeleiding te realiseren. Project BinnenPlaats ging van start met twee belangrijke doelstellingen: het verbeteren van de leefsituatie van (verslaafde) dak- en thuislozen en tegelijkertijd het verminderen van de overlast die deze groep veroorzaakt. Al snel werd begonnen met de bouw van negen 24-uursopvang-voorzieningen (de hostels). In december 2001 werd het eerste hostel, De Hoek, geopend voor 25 verslaafde mannen en vrouwen. In de jaren daarna volgden er nog acht. In juni 2010 werd het voorlopig laatste hostel, Leidsche Maan, geopend voor 35 verslaafde mannen en vrouwen.

Locatiekeuze

De hostels kwamen er niet zonder slag of stoot. De gemeenteraad nam op 28 september 2000 een basisbesluit over de locaties van negen hostels in alle wijken van de stad. In 2001 heeft de raad - naar aanleiding van ingediende moties - voor drie hostels een andere locatie aangewezen. Toen de locaties bekend waren, organiseerde de gemeente in de wijken informatieavonden waar buurtbewoners hun vragen en bezorgdheden konden uitspreken. Het waren vaak zeer emotionele bijeenkomsten die soms met veel geschreeuw gepaard gingen. Het bestuur hield zijn rug recht en bleef bij zijn besluit: aan het voornemen om de hostels over alle wijken van de stad te verdelen, werd niet getornd.

De Utrechtse aanpak

De hostels zijn anno 2011 niet meer weg te denken uit Utrecht. Veel mensen zijn ondertusen vergeten hoeveel commotie er in de beginjaren was toen de locaties bekend gemaakt waren. De 'Utrechtse aanpak' van de problematiek, waarbij medemenselijkheid het uitgangspunt is en parallel een stringent veiligheidsbeleid een belangrijke rol speelt, is inmiddels een voorbeeld voor de grote en middelgrote steden in de rest van Nederland. In Utrecht leidt juist de combinatie van 'hard en sociaal' tot positieve resultaten: stevige overlastbestrijding, lik-op-stuk beleid, intensieve veiligheidsaanpak in het stationsgebied enerzijds; het gelijktijdig ontwikkelen van een volwaardig zorg- en begeleidingsprogramma anderzijds.

Samenwerking

Zonder een goede samenwerking met andere partijen zouden de hostels er nooit gekomen zijn. Zorgverzekeraar Agis zorgt voor de financiering van de zorg die de hostelbewoners nodig hebben. Agis heeft een zorgplicht voor deze groep en de gemeente is verantwoordelijk voor de maatschappelijke opvang.

Gemeentelijke diensten als StadsOntwikkeling, de Dienst Wijken en de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling werken in het project nauw samen met de GG&GD en verschillende hulpverlenende instanties.

Het Leger des Heils, de Stichting Beschermende Woonvormen (SBWU) en de Tussenvoorziening zijn de exploitanten van de hostels in Utrecht. Woningcorporaties Bo-Ex en Portaal ontwikkelden en bouwden twee hostels en geven daarmee invulling aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de echte onderkant van de woningmarkt. Centrum Maliebaan is de verslavingszorginstelling. Altrecht levert psychiatrische hulp en er is regelmatig contact met politie en justitie.

Een goede samenwerking met andere zorgaanbieders is noodzakelijk voor de in- en doorstroom van bewoners. Dit noemen we 'ketenzorg', waarbij de betrokken partijen met elkaar tot een sluitende aanpak in de zorg aan dak- en thuislozen komen. De essentie van ketenzorg is: onderlinge afstemming, samenwerking en samenhang.

http://www.utrecht.nl/smartsite.dws?id=52220

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License